Nostalgie

Posted: April 17, 2014 in Writing
Tags:
De werktafel van Streuvels in het Lijsternest (Bron: Wikipedia)

De werktafel van Streuvels in het Lijsternest (Bron: Wikipedia)

Als d’eerste rechte voor in ‘t omgeploegde land de wissel van seizoen markeert en ‘t lentesap ‘t  jong groen weer uit de grond doet kruipen, dan is ‘t de nostalgie die weer de kop opsteekt. Als d’eerste lauwe lentezon de schrale noordenwind met zachte dwang het land uitjaagt en  krokus en brem hun verfpotten van kleur uitgieten op ‘t versleten, uitgerafelde wintertapijt, is ‘t nostalgie die in mijn kop ronddwaalt.

‘t Is een verdrongen verlangen naar de taal van Streuvels en Gezelle, naar de verhalen van Timmermans en van Claes die mij dan overvalt. Alsof ik, bij  ‘t vroegste schoppen van de lente, Floere weer zie dwalen door de velden. Alsof het wenen en het klagen dat ze binnenin die wijte doen, tot door mijn open raam te horen is. Alsof  Vermeulen met zijn vuisten in zijn zakken weer ‘t zwerk afspeurt en aan d’aarde ruikt en in mijn tuin het vlas begint te groeien. Alsof Mira met Pallieter danst in de velden rond de Waterhoek. Alsof de ast nog ast en geen museum is.

Waar zijn ze gebleven, die schrijvers en dichters uit de Vlaamse klei, die mannen met hun koppen van Permeke ? Ziet men nog Streuvels’ zijn velden vanachter dat raam in ‘t Lijsternest of is ‘t ook daar al allemaal verkaveld ? Als een vader aan zijn kind een foto van een steenmarter toont, zegt hij er dan bij: “Dat noemden ze vroeger een fluwijn.” ? En als de schrijverkes met hun fijne pootjes weer op ‘t opgespannen water gaan lopen, wie bekrinkelt en bewinkelt hun zwarte kabotsekes dan nog ?

Worden ze nog wel gelezen op onze scholen, die literaire brokken graniet, geschreven in een taal die wel bij de krullen van haar klinkers en klanken aan d’aarde lijkt te zijn onttrokken ? Het moet al jaren geleden zijn, dat ik hun namen, dat ik hun titels nog heb horen vernoemen. ‘t Is bij mijzelf ook van mijn schooljaren geleden dat ik ze nog eens onder ogen had, alsof ik ze toen al voor d’eeuwigheid te ruste had gelegd op ‘t boekenschap, begraven onder ‘t stof van zo vele zoveel belangrijker dingen.

Maar ‘t onnozel en vermakelijk schouwspel dat ‘t leven is, heeft heelder arsenalen truken op haar mouw. “Wie schrijft, die blijft”, grinnikt d’eeuwigheid.

Vandaag, vóór onze HD en potelschermen gezeten, worden de problemen ons foie-gras-gewijs de strot in geramd en noemen de heren die ‘t kunnen weten ze klimaatcrisis en generatieconflict. We slikken een keer … twee keer … en hebben het dan over onthaasting, duurzaamheid en ecologie. En terwijl d’ ene studie ons in cijfers en balkjes en cirkels probeert te vertellen hoe erg het allemaal is, slaan ze ons al met een andere om de oren om de vorige te ontkennen.

Kort na ‘t kantelen van de negentiende in de nieuwe eeuw, staarden schrijvers hier te lande naar hun scherm -een raam- en zagen al net dezelfde problemen. Ze gaven het klompen en bretellen, schoppen van handen, een karakter zo wars en bars als de zwarte wolken boven ‘t land, en een naam. Ze noemden het Vermeulen, boer Vermeulen, en ‘t zot rebels wicht Louis. Ze keken naar buiten en begrepen welk een bron van rijkdom de natuur was en noemden het Pallieter. Geen balkjes, geen cirkels, geen cijfertjes. Maar wel: verhalen, romans, gedichten. Kleine werkjes en grote epossen over kleine faits-divers en over grote problemen. Soms, heel soms, was ‘t vroeger echt wel beter.

Als straks ‘t hoog opschietend graan en maïs die omgeploegde voren weer aan ‘t zicht onttrekken, zal ook die nostalgie weer snel in de schuif van onbelangrijke dingen belanden  en ‘t voortschrijdend jaar zal haar niet missen. Maar stillekes zal ze er wachten, op een nieuwe lente om d’er allengs, gelijk de spin, weer uit te kruipen. Als ‘t niet was om een rugzak te dragen, waartoe zouden schouders anders dienen dan om er af een toe heimelijk eens een blik naar ‘t geweeste over te werpen ? En dan uw tocht verder te zetten met een volgende stap.

 

 

Comments
  1. Ann T'Hooft says:

    Floere, het fluwijn…… . Da’s echte nostalgie voor mij. Heb dat boekje nog cadeau gehad van Zeger ( nog zo’n oude naam😉 ).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s